Rest In Peace

ΒΟΛΤΑΙΡΟΣ

ΒολταίροςΕυρωπαϊκός Διαφωτισμός. Πνευματική ανεκτικότητα. Έντονη κοινωνική και πολιτική δράση.

Ο Βολταίρος (ψευδώνυμο του François Marie Arouet) γεννήθηκε στο Παρίσι το 1694 και πέθανε στην πατρίδα του το 1778. Έτυχε εξαιρετικής διαπαιδαγώγησης στο σχολείο Jesuit. Ήταν φύση έξυπνη και δημιουργική, εύθυμη και ρηξικέλευθη. Είχε αξιοσημείωτες δεξιότητες στη συγγραφή έμμετρου λόγου. Το 1717 συνέγραψε μια σειρά σατιρικών ποιημάτων, τα περιεχόμενα των οποίων γελοιοποιούσαν τη γαλλική κυβέρνηση. Έτσι ο Βολταίρος νωρίς νωρίς συνελήφθη από τις γαλλικές αρχές και οδηγήθηκε στις φυλακές της Βαστίλης, όπου και παρέμεινε για έντεκα μήνες.

Αργότερα (1726 - 1729) έζησε στην Αγγλία ως εξόριστος, εξαιτίας της διένεξής του μ' έναν ευγενή. Εκεί ο Βολταίρος επηρεάστηκε απ' τις φιλοσοφικές θεωρήσεις του Λοκ και του σπουδαίου Νεύτωνα. Καθώς περνούσαν τα χρόνια, ανέπτυξε μεγάλη δραστηριότητα κυρίως στο συγγραφικό τομέα. Με τα έργα του τόνιζε την υπέρτατη αξία του δικαιώματος ελεύθερης έκφρασης του ανθρώπου, ελεύθερης υπεράσπισης οποιουδήποτε δόγματος. Με μεγάλη οξύνοια διετύπωσε τον ορισμό της πνευματικής ανεκτικότητας που με τόση επιτυχία ο ίδιος πρέσβευε. Έτσι λοιπόν έγραψε σ' ένα φίλο του: « Δε συμφωνώ ούτε με μια λέξη απ' όλα όσα λες, αλλά θα υπερασπίζω και με το τίμημα της ζωής μου ακόμα, το δικαίωμά σου ελεύθερα να λες αυτά που πρεσβεύεις .».

Ο Βολταίρος ήλθε σε ρήξη με τη ρωμαιοκαθολική εκκλησία, εξαιτίας του αυταρχικού και ανελεύθερου τρόπου δράσης της και από πολλούς θεωρήθηκε, λανθασμένα, άθεος. Έτσι, μετά το θάνατό του, η εκκλησία αρνήθηκε την ταφή του σε εκκλησιαστικό έδαφος. Τελικά ενταφιάστηκε σ' ένα αββαείο στην Καμπανία.

Το 1791 η σωρός του μεταφέρθηκε τελικά στο Παρίσι, όμως ο επιβλητικός τάφος του καταστράφηκε κι η σωρός του χάθηκε. Η καρδιά του, παρολαυτά, αφαιρέθηκε απ' το σώμα του και τώρα βρίσκεται στην εθνική βιβλιοθήκη του Παρισιού. Ο εγκέφαλός του επίσης, αποσπάστηκε και μετά από περιπέτειες ενός αιώνα περίπου, χάθηκαν τα ίχνη του μετά από μια δημοπρασία.

Ο Βολταίρος δικαίως θεωρήθηκε από πολλούς ως ο κυριότερος εκπρόσωπος του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού.

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

«Αγάπα την αλήθεια, μα έχε συγκατάβαση και στην πλάνη.»
«Αν αμφιβάλεις για μια πράξη αν είναι δίκαιη ή άδικη, άπεχε απ' αυτήν.»
«Αν δεν υπήρχε Θεός, θα βρισκόμασταν στην ανάγκη να βρούμε έναν.»
«Αν μισώ τους τυράννους, πολύ περισσότερο μισώ τους κόλακες.»
«Αν πρέπει να απεχθάνεται κανείς τις ραδιουργίες, πρέπει να σέβεται την ένωση των πραγματικών ανθρώπων των γραμμάτων. Είναι το μοναδικό μέσο για να τους δώσει την υπόληψη που τους είναι απαραίτητη.»
«Ας εργαζόμαστε χωρίς διαμάχες. Είναι ο μόνος τρόπος να κάνουμε τη ζωή ανεκτή.»
«Για να γράψεις καλά την ιστορία πρέπει να ζεις μέσα σε χώρα ελεύθερη.»
«Για να μάθεις να εκδικείσαι, πρέπει πρώτα να μάθεις να υποφέρεις.»
«Δικαιοσύνη, εργατικά χέρια, μυαλό ικανό να γενικεύει τις ιδέες, γλώσσα αρκετά εύστροφη για να τις εκφράζει... Να τα μεγάλα ευεργετήματα που έδωσε το υπέρτατο Ον στον άνθρωπο, κατ' εξαίρεση από τ' άλλα ζώα.»
«Είμαστε όλοι καμωμένοι από αδυναμίες και λάθη. Ας συγχωρήσουμε αμοιβαία τις ανοησίες μας: είναι ο πρώτος νόμος της φύσης.»
«Είναι τιμιότερο να κινδυνέψουμε για να σώσουμε έναν ένοχο, παρά να καταδικάσουμε έναν αθώο.»
«Εκτιμώντας την υπεροχή των άλλων, την κάνουμε κτήμα μας.»
«Εμπιστεύεται κανείς εύκολα τις δυστυχίες που ξεπερνάει.»
«Η αισιοδοξία είναι τρέλα, που θέλει να βλέπουμε το καθετί σωστό, κι όταν ακόμα είναι λάθος.»
«Η δημοκρατία δεν είναι καθόλου θεμελιωμένη πάνω στην αρετή. Είναι θεμελιωμένη στη φιλοδοξία κάθε πολίτη που περικλείνει και τη φιλοδοξία όλων των άλλων.»
«Η δουλειά μάς προστατεύει από τρία πράγματα: την ανία, τη διαφθορά και τον πόθο.»
«Η ελπίδα που διαψεύστηκε, καταθλίβει κι αποθαρρύνει.»
«Η ιδέα είναι μια εικόνα που ζωγραφίζεται μέσα στο μυαλό μου.»
«Η ιστορία δεν είναι τίποτα άλλο από μια καχεκτική εικόνα των ανθρώπινων κακοτυχιών και εγκλημάτων.»
«Η ιστορία είναι η αφήγηση γεγονότων που δόθηκαν για αληθινά, σε αντίθεση με τη μυθολογία που είναι η αφήγηση γεγονότων που δόθηκαν για ψεύτικα.»
«Η κοινή γνώμη είναι τόσο πολύ η βασίλισσα του κόσμου που όταν το δίκαιο θέλει να την πολεμήσει, σ' αυτή την περίπτωση καταδικάζεται σε θάνατο.»
«Η μυθολογία είναι η πρωτότοκη αδελφή της ιστορίας.»
«Η χώρα όπου το εμπόριο είναι ελεύθερο, θα είναι πάντοτε η πιο πλούσια και η πιο ανθισμένη χώρα, τηρουμένων των αναλογιών.»
«Θεός κι ελευθερία είναι η προσευχή μου.»
«Κανένας μας δεν έχει ζήσει χωρίς να γνωρίσει τα δάκρυα.»
«Μπορεί να μην συμφωνώ με ό,τι υποστηρίζεις. Μα θα υπερασπίσω μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να διατυπώνεις ελεύθερα τις απόψεις σου.»
«Ο άνθρωπος γεννήθηκε για να ζήσει είτε μέσα στους σπασμούς της ανησυχίας, είτε μέσα στο λήθαργο της πλήξης.»
«Ο άνθρωπος που στη διαθήκη του αφήνει χρήματα σε φιλανθρωπικά ιδρύματα, απλώς παραχωρεί αυτά που πλέον δεν του ανήκουν.»
«Ο γάμος είναι μια μοναδική περιπέτεια, ανοιχτή για τους δειλούς.»
«Ο φιλόσοφος δεν είναι ενθουσιώδης. Δεν αυτοανακηρύσσεται ποτέ σε προφήτη. Δεν λέει καθόλου ότι εμπνέεται απ' τους θεούς.»
«Ο φόβος ακολουθεί το έγκλημα κι αυτό είναι η ποινή του.»
«Ο χαρακτήρας του κοινού λαού μεταβάλλεται μέσα σε μία μόνο μέρα.»
«Οι γυναίκες μοιάζουν με τα ισπανικά σπίτια, που έχουν πολλές πόρτες και λίγα παράθυρα. Πολύ πιο εύκολο είναι να μπει κανείς στην καρδιά τους, παρά να δει τι γίνεται μέσα σ' αυτές.»
«Οι ενάρετες γυναίκες μοιάζουν με τα ισπανικά σπίτια, που έχουν πολλές πόρτες και λίγα παράθυρα. Πιο εύκολο είναι να μπει κανείς στην καρδιά τους, παρά να δει τι γίνεται μέσα σ' αυτές.»
«Οι επιτυχίες είναι αρκετές για την υπόληψη, όχι όμως για τη δόξα.»
«Οι θρησκείες διαρκούν πάντοτε περισσότερο απ' τις αυτοκρατορίες.»
«Οι πρώτες βάσεις κάθε ιστορίες είναι οι αφηγήσεις των πατεράδων στα παιδιά, που μεταβιβάζονται σε συνέχεια απ' τη μια γενιά στην άλλη.»
«Όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι. Δεν είναι η καταγωγή αλλά η αρετή μόνο που τους κάνει να διαφέρουν.»
«Όλοι οι λαοί έχουν γράψει την ιστορία τους, όταν μπόρεσαν να τη γράψουν.»
«Ονομάζω ελευθερία το να μπορώ ανεμπόδιστα να σκέπτομαι ή να μην σκέπτομαι για κάτι, να κινούμαι ή να στέκομαι, σύμφωνα με την εκλογή του πνεύματός μου.»
«Όταν κάποιος φαίνεται στην ηλικία σαν να είναι πατέρας της γυναίκας του, κινδυνεύει να μην είναι πατέρας των παιδιών του.»
«Όταν τα 'χουμε όλα χαμένα, όταν δεν έχουμε πια ελπίδα, η ζωή είναι όνειδος και ο θάνατος καθήκον.»
«Περιφρονείτε τα βιβλία εσείς που όλη σας η ζωή είναι βουτηγμένη μέσα στη ματαιότητα και στη φιλοδοξία, και στην αναζήτηση των ηδονών ή μέσα στην οκνηρία. Αλλά σκεφτείτε πως όλος ο γνωστός κόσμος δεν κυβερνιέται παρά μόνο με τα βιβλία, εκτός απ' τα άγρια έθνη.»
«Σε κάθε συγγραφέα πρέπει να διακρίνουμε τον άνθρωπο απ' τα έργα του.»
«Τα βιβλία είναι όπως οι άνθρωποι. Μικρός αριθμός παίζει σπουδαίο ρόλο. Τ' άλλα αποτελούν το πλήθος.»
«Τα δάκρυα είναι η βουβή διάλεκτος του πόνου.»
«Τα πλούτη κάνουν τη γυναίκα αλαζονική, η καλλονή την κάνει ύποπτη και η ασχήμια μισητή.»
«Τα πλούτη κάνουν τη γυναίκα αλαζονική, η ομορφιά ύποπτη και η ασχήμια μισητή.»
«Τα χάδια της γυναίκας είναι γλυκά, όταν είναι κανένας παιδί. Όλα τ' άλλα χάδια κάνουν κακό.»
«Το να εκδικείται κανείς, ακόμη και τον εχθρό του, είναι κακό. Το να μην εκδικείται κανένα είναι ανωτερότητα.»

Αλέκος Αλεξανδράκης

«Επιτέλους ένας εραστής στο ελληνικό θέατρο», θα γράψει ο Αιμίλιος Χουρμούζιος, στην «Καθημερινή» για τη πρώτη θεατρική παρουσία του Αλέκου Αλεξανδράκη. Ο Αλέκος Αλεξανδράκης γεννήθηκε στην Αθήνα, στις 27 Νοεμβρίου του 1928. Ο πατέρας του ήταν δικηγόρος και έτσι μπόρεσε να του δώσει μια πολύ καλή μόρφωση. Μεγάλωσε σε ένα σπίτι γεμάτο βιβλία. Αγάπησε την Τέχνη αλλά και τον αθλητισμό, μεγάλος έρωτάς του η ξιφασκία, στην οποία διακρίθηκε, αφού από 15 χρόνων ήταν μέλος της Εθνικής Ομάδας.

Μπαίνει στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, θέλοντας να κάνει καριέρα σα ναυτικός, αλλά μια παράσταση με την Έλλη Λαμπέτη, σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν, του αλλάζει τη ζωή, ο «Γυάλινος κόσμος». Αποφασίζει να δώσει εξετάσεις στο Βασιλικό Θέατρο, μετέπειτα Εθνικό, και περνάει πρώτος. Την ίδια εποχή η Κατερίνα Ανδρεάδη ή Κατερίνα όπως είναι γνωστή στο θεατρικό κόσμο, έψαχνε για ένα νέο «ζεν πρεμιέ» για τις ανάγκες του θεατρικού έργου «Φθινοπωρινή παλίρροια», που θα ανέβαζε. Επέλεξε τον Αλεξανδράκη, ο οποίος, συνοδευόμενος από την Άννα Συνοδινού, πήγε στο σπίτι της με ένα μπουκέτο λουλούδια. Στις 9 Ιουλίου 1949 κάνει τα πρώτα βήματά του στο θεατρικό σανίδι, αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις στο κοινό και στους κριτικούς.

Την ίδια χρονιά το βλέπει ο Φίνος και τον επιλέγει για την ταινία «Δύο κόσμοι», σε σκηνοθεσία Ιάσονα Νόβακ και Γιάννη Φιλίππου. Αρχίζει η κινηματογραφική του καριέρα η οποία θα συνεχιστεί για να τελειώσει, με μια μεγάλη διακοπή, πρόσφατα με το «Φως που σβήνει», του Βασίλη Ντούρου, όπου ο Αλεξανδράκης παίζει το γέρο φαροφύλακα ο οποίος προστατεύει ένα παιδάκι, ταλαντούχο βιολιστή. Είχε προλάβει, πάντως να παίξει σε λίγες ταινίες μικρού μήκους, τη δεκαετία του 1990, βοηθώντας έτσι τους νέους Έλληνες κινηματογραφιστές.

Στη γοητεία του πέφτει πρώτη η Έλλη Λαμπέτη. Κάνουν δεσμό, όμως δε θα κρατήσει πολύ αφού θα την αφήσει για να κάνει περιοδεία στο εξωτερικό με την Κατερίνα. Κατά τη διάρκεια της περιοδείας, στο Σουδάν, θα γνωρίσει τη Μαρτζ Βάλβη, την οποία θα παντρευτεί λίγο αργότερα στην Αθήνα. Μετά από τρία χρόνια θα χωρίσουν, ο Αλεξανδράκης θα παντρευτεί την Κλοντ Σαμπαντού, από τη Γαλλία, με την οποία θα μείνει επίσης τρία χρόνια.

Ένας σημαντικός έρωτας της ζωής του θα είναι η Αλίκη Γεωργούλη. Θα την παντρευτεί το 1956. Θα μείνουν μαζί λίγα χρόνια και θα δημιουργήσουν σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο σα θεατρικό ζευγάρι. Με τη Γεωργούλη θα έχει μια έντονη πνευματική συνεργασία και θα «βγάλει» τον αριστερό εαυτό του, η ταινία «Συνοικία το Όνειρο» (1961), στην οποία, εκτός από τη Γεωργούλη, θα παίξει η Αλέκα Παΐζη και ο Μάνος Κατράκης, είναι ένα δείγμα γραφής του Αλεξανδράκη. Τέσσερα χρόνια μετά, γεμάτα πνευματική δημιουργία και αριστερή αγωνιστική δράση, χωρίζουν, για να παντρευτεί την Ελβετίδα, Βερένα Γκάουερ, μια καλλονή με την οποία θα μείνει πέντε χρόνια και θα αποκτήσει δύο παιδιά.

Το 1969 ο Αλέκος Αλεξανδράκης θα ερωτευτεί τη Νόνικα Γαληνέα. Θα μείνουν μαζί 21 χρόνια, θα αγαπήσει ο ένας τον άλλο βαθιά, αλλά δε θα παντρευτούν ποτέ. Και εδώ έχουμε μια έντονη πνευματική δημιουργία, μέσα από αυτό το θυελλώδη έρωτα. Ηθοποιός, κατόπιν θιασάρχης, σκηνοθέτης στο θέατρο και στον κινηματογράφο, με δύο ταινίες, εκτός της προαναφερομένης, ο «Θρίαμβος» (1960), σε συν-σκηνοθεσία του Αριστείδη Καρύδη Φουκς, ήταν το κινηματογραφικό του ντεμπούτο σα σκηνοθέτης. Πάντως με τη «Συνοικία το Όνειρο» βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, με το Βραβείο Φωτογραφίας, για το Δήμο Σακελλαρίου, το 1961, αλλά η ταινία λογοκρίθηκε και δε βγήκε στις αίθουσες.

Ο Αλέκος Αλεξανδράκης έπαιξε πολύ στην τηλεόραση, ιδίως μετά την πτώση της χούντας, συνεργάστηκε με πολύ σημαντικούς ηθοποιούς και σκηνοθέτες του θεάτρου και του κινηματογράφου, όπως τη Μελίνα Μερκούρη, την Τζένη Καρέζη, την Αλίκη Βουγιουκλάκη, το Μιχάλη Κακογιάννη, τη Ρένα Βλαχοπούλου, το Μίμη Φωτόπουλο, τον Κώστα Βρεττάκο, το Βασίλη Διαμαντόπουλο, τον Ηλία Λογοθέτη κ.ά. Το θαυμάσαμε στο «Γιούγκερμαν», στον «Παράξενο ταξιδιώτη» και στους «Μυστικούς αρραβώνες», στην τηλεόραση.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του δίδασκε, μαζί με το Βασίλη Διαμαντόπουλο, θέατρο στη θεατρική σχολή Ίασμος, δίπλα από το Πεδίο του Άρεος. Ο Αλέκος Αλεξανδράκης πέθανε στις 8 Νοεμβρίου του 2005, μετά από μακροχρόνια πάλη με τον καρκίνο, σε ηλικία 77 ετών.

Βλαντ Ντράκουλα

«Τότε ήρθε άλλη μια ριπή ομίχλης από τη θάλασσα, μεγαλύτερη από τις προηγούμενες- μια μάζα πυκνής ομίχλης, που έμοιαζε να καλύπτει τα πάντα με ένα γκρι πέπλο, αφήνοντας στους ανθρώπους μονάχα την αίσθηση της ακοής, καθώς το βουητό της καταιγίδας, οι βροντές των κεραυνών και ο θόρυβος των τεράστιων κυμάτων έφερναν αυτή τη πυκνή λησμονιά ακόμα πιο πολύ από πριν. [...] Ο άνεμος ξαφνικά γύρισε προς τα βορειοανατολικά και τα απομεινάρια της ομίχλης χάθηκαν μέσα στην αντάρα: και τότε, mirabile dictum, ανάμεσα από τις προβλήτες αναπηδώντας στα κύματα καθώς έφθανε με μεγάλη ταχύτητα, η παράξενη γαλέρα πέρασε μέσα από την αντάρα κερδίζοντας την ασφάλεια του λιμανιού.»
Dracula, Bram Stoker

Μέσα από μια ισχυρή θαλασσοταραχή και μια ακόμα πιο πυκνή ομίχλη, ο Κόμης Δράκουλας φτάνει στην Αγγλία έτοιμος να υποτάξει ένα ακόμη έθνος. Το παραπάνω απόσπασμα δεν είναι μέρος από κάποια κινηματογραφική μεταφορά του γνωστού ήρωα που αποτελεί πλέον έναν από τους πιο ισχυρούς μύθους της ανθρωπότητας. Το απόσπασμα αυτό είναι από το βιβλίο του Bram Stoker, “Dracula” (1897) απ’ το οποίο και ξεκίνησε ο μύθος του πιο γνωστού βαμπίρ στον κόσμο. Ποιος όμως είναι ο Δράκουλας και τι σχέση έχει με τον αληθινό Βοϊβόδα της Μολδοβλαχίας, Vlad Tepes καθώς και τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την ιστορία του Κόμη Δράκουλα λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν.
Οι πιο πολύ από εμάς γνωρίσαμε τον διάσημο Κόμη είτε μέσω από τις κινηματογραφικές ταινίες της Hammer Films με πρωταγωνιστή τον άκρως επιβλητικό Christopher Lee, η μορφή του οποίου αποτελεί την εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας μόλις ακούμε το όνομα Κόμης Δράκουλας, είτε μέσα από τις ιστορίες που ακούσαμε για τον Ρουμάνο πρίγκιπα Vlad Tepes, τον Παλουκωτή.
Ο μύθος του Κόμη Δράκουλα αποτελεί έναν από τους πιο καλοδιατηρημένους μύθους. Για να μπορέσει όμως να επιβιώσει μέσα στο ασυνείδητο μας έπρεπε, όπως άλλωστε συμβαίνει με όλους τους μύθους, να προστεθούν κατά καιρούς διάφορα στοιχεία σε αυτόν. Ας προσπαθήσουμε να δούμε, λοιπόν, πως μια απλή ιστορία έγινε ο μύθος που όλοι γνωρίζουμε και ποιος φαίνεται να ήταν ο πρωταρχικός πυρήνας της.

Το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε ο Δράκουλας και τι μπορεί να συμβολίζει.
Ο Bram Stoker (1847-1912) ήταν γέννημα θρέμμα του Δουβλίνου. Ας επισημάνουμε κάποια γεγονότα της ζωής του που ενδέχεται να επηρέασαν και το συγγραφικό του πόνημα. Μέχρι τα εφτά του χρόνια η ασθενική του υγεία του στέρησε αυτό που τα περισσότερα παιδιά απολαμβάνουν. Η αδυναμία του αυτή του επέτρεψε, όμως, να καταφύγει στον κόσμο της λογοτεχνίας και να αποκτήσει έτσι μια κλίση προς αυτήν. Ενήλικας διατέλεσε χρέη μάνατζερ δίπλα στο στενό του φίλο, Sir Henry Irving, ο οποίος ήταν ο πιο διάσημος ηθοποιός της εποχής του ενώ αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι υπήρξε και φίλος με τον συμπατριώτη του, Oscar Wilde.
Ο Stoker έζησε στα τελευταία χρόνια της Βικτωριανής περιόδου, στο μεταίχμιο του 19ου και του 20ου αιώνα, σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από έντονα σημάδια παρακμής σε όλους τους τομείς: ηθικούς, κοινωνικούς, καλλιτεχνικούς κλπ. Η Βικτωριανή κοινωνία ήταν μια κοινωνία πολύ συντηρητική που φοβόταν τη διαφορετικότητα, ό,τι κι αν συνεπάγεται αυτή και η οποία ασπαζόταν την ορθότητα μιας πλαστής και υποκριτικής εμφάνισης. Όλα αυτά, όμως, μόνο στην επιφάνεια, γιατί κάτω από απ’ αυτήν οι άνθρωποι ζούσαν με πάθη και αποκλίνουσες συμπεριφορές που φρόντιζαν επιμελώς να καλύπτουν ακόμα και από τον ίδιο τους τον εαυτό. Ένα λογοτεχνικό βιβλίο που με καυστικό τρόπο υποδεικνύει το κλίμα που επικρατούσε είναι το “Το Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέη” που γράφτηκε από τον φίλο και συμπατριώτη του, Oscar Wilde. Πολλοί μελετητές του “Δράκουλα” πιστεύουν ότι ο Stoker είχε επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από τις απόψεις του συμπατριώτη του.
Ο “Δράκουλας” γραμμένος μέσα στα πλαίσια αυτής της εποχής δε μπορεί παρά να αντανακλά τις πρακτικές και τις αξίες αυτής της φαύλης κοινωνίας. Ο ίδιος ο “Δράκουλας”, σε ένα επίπεδο ερμηνείας, συμβολίζει όλη αυτή τη σάπια και υποκριτική κοινωνία που απειλεί τους ανθρώπους και που καταδικάζει τη διαφορετικότητά τους. Ο ίδιος ο Δράκουλας είναι ο άλλος, ο διαφορετικός, αυτός που δε διστάζει να αφήσει ελεύθερη τη σεξουαλικότητά του και να διεκδικήσει όσα θέλει. Είναι εκείνος που ανατρέπει τα πράγματα και ξεπερνάει όλων των ειδών τα όρια. Φεύγει από τον τόπο που μένει και έρχεται σε μια νέα χώρα και δεν διστάζει να διεκδικήσει δύο γυναίκες, τη Μίνα και τη Λούσυ, οι οποίες δεν του «ανήκουν». Απ’ τη στιγμή, όμως, που δεν έχει κανενός είδους φραγμούς πρέπει να καταπολεμηθεί και να εξοστρακιστεί μια και καλή από την «ενάρετη» κοινωνία της Βρετανίας. Έτσι, λοιπόν, μια ομάδα από καθώς πρέπει κυρίους, με επικεφαλής έναν γιατρό (σύμβολο της ορθότητας και της αυθεντίας), τον γνωστό Dr Van Helsing, συγκεντρώνονται και με τη πρόφαση ότι θέλουν να σώσουν τις γυναίκες τους καταδιώκουν αυτό το τόσο επικίνδυνο τέρας. Το τέλος του έργου, μέσα στα πλαίσια της βικτωριανής κοινωνίας στην οποία ζει ο συγγραφέας, δε μπορεί παρά να είναι καταστροφικό για τον Δράκουλα.
Επιπλέον ας σημειωθεί ότι αυτή η απειλή έρχεται από την Ανατολή, από τη Τρανσυλβανία συγκεκριμένα. Η επιλογή της περιοχής δεν είναι διόλου τυχαία. Την περίοδο που γράφτηκε ο “Δράκουλας” η Ευρώπη ζούσε κάτω από τον πυρετό των Γάλλο-Πρωσικών Πολέμων. Στην Μεγάλη Βρετανία, λοιπόν, ο κόσμος ζούσε με το φόβο μιας επίθεσης εναντίον και του δικού τους έθνους. Η Ανατολή ήταν για αυτούς το κόκκινο πανί. Πίστευαν ότι ό,τι κακό και επικίνδυνο υπήρχε, θα μπορούσε να έρθει μόνο από εκεί…(Έναν αιώνα μετά και ο Δυτικός κόσμος ακόμα διακατέχεται από τις ίδιες αντιλήψεις…). Άλλωστε, όλες οι ταξιδιωτικές αναφορές που υπήρχαν εκείνη την περίοδο για την περιοχή των Καρπαθίων και τις οποίες φαίνεται να είχε διαβάσει ο Stoker μιλούσαν για ένα τόπο στον οποίο επικρατούσαν οι δεισιδαιμονίες και οι κάθε είδους προλήψεις. Οι απόψεις αυτές εκφράζονται μέσα στο βιβλίο με την εισβολή του Κόμη Δράκουλα στην Αγγλία. Βλέπουμε μέσα στο βιβλίο ότι ο Κόμης έρχεται από την Ανατολή έτοιμος και αποφασισμένος να καθυποτάξει το Βρετανικό Έθνος. Για να τον καταπολεμήσουν, λοιπόν, η προαναφερθείσα παρέα των καθώς πρέπει κυρίων που αποτελείται (τυχαία;) από τρεις ’γγλους, ένα Γερμανό και έναν Αμερικανό, σύσσωμος ο Δυτικός κόσμος δηλαδή, αποφασίζει να ενώσει τις δυνάμεις τις σαν μία γροθιά με μοναδικό σκοπό να εμποδίσουν το σατανικό Κόμη να πραγματοποιήσει τα δόλια σχέδια του. Μήπως σας θυμίζει κάτι όλο αυτό;

Ο Δράκουλας, ο Bram Stoker και ο Vlad Tepes.
Ας ξεκαθαρίσουμε αρχικά μια πολύ κοινή παρεξήγηση. Ο Κόμης Δράκουλας δεν έχει καμία σχέση με τον Vlad Tepes! Όσο παράξενο και αν φαίνεται αυτό, μιας και οι περισσότεροι θεωρούμε ότι ο συγγραφέας εμπνεύστηκε τον Κόμη από το ιστορικό πρόσωπο, μάλλον είναι η αλήθεια. Ο Κόμης Δράκουλας πρωτοεμφανίστηκε το 1897 στο βιβλίο του Stoker. Ο συγγραφέας φαίνεται να δανείστηκε το όνομα του πρωταγωνιστή της ιστορίας του πράγματι από τον Vlad τον Παλουκωτή, χωρίς όμως να γνωρίζει πολλά γι’ αυτόν και χωρίς να έχει ποτέ ταξιδέψει στη περιοχή της Τρανσυλβανίας. Πολλοί μελετητές του έργου του Stoker ισχυρίζονται ότι ο συγγραφέας έπεσε πάνω στο όνομα του Πρίγκιπα όταν διάβαζε το βιβλίο “An Account of The Principalities of Wallachia and Moldavia.” (1820), στο οποίο αναφέρονταν τα ονόματα όλων των μελών των πριγκιπάτων της Μολδοβλαχίας.
Ο ίδιος ο Stoker σκεφτόταν, όπως φαίνεται από κάποιες σημειώσεις του, να ονομάσει το πρωταγωνιστή της ιστορίας του “Count Wampyr”(Κόμης Βαμπίρ). Όταν όμως συνάντησε μέσα στο βιβλίο που προανέφερα το προσωνύμιο του Vlad Tepes, Ντρακούλ, που στη γλώσσα της περιοχής σημαίνει «Διάβολος» αποφάσισε ότι αυτό ήταν το κατάλληλο όνομα για τον ήρωα του. Όπως φαίνεται, αυτή είναι και η μοναδική σχέση του Κόμη Δράκουλα με τον Vlad Tepes. ’λλωστε, ο Vlad Tepes δεν υπήρξε Κόμης, αλλά ούτε και υπήρχε κάποιος προγενέστερος μύθος στην περιοχή που να τον συνέδεε με βαμπιρισμό.

Ο Κόμης Δράκουλας και η Ρουμανία.
Το βιβλίο “Δράκουλας” ήταν η απαρχή του θρύλου, ο οποίος και δεν έμεινε ανεκμετάλλευτος από τους Ρουμάνους. Κυρίως, μετά από το θάνατο του Νικολάι Τσαουσέσκου άνθισε στη Ρουμανία και κυρίως στη Βλαχία, την περιοχή απ’ την οποία κατάγεται ο Vlad Tepes, η τουριστική βιομηχανία που εκμεταλλεύεται το μύθο του Δράκουλα, συγχέοντας το μυθιστορηματικό ήρωα με το ιστορικό πρόσωπο. Μάλιστα οι ίδιοι οι Ρουμάνοι, μπροστά στο κέρδος, δεν διστάζουν να παρερμηνεύουν την αλήθεια για τον εθνικό τους ήρωα, παρουσιάζοντας κάστρα και μέρη που ποτέ δεν άνηκαν στο Vlad Tepes ως δικά του και αλλοιώνοντας την ιστορία του. Πιο συγκεκριμένα ο ίδιος ο Vlad Tepes δε φαίνεται να είχε καμία σχέση με το πολυδιαφημιζόμενο ως Κάστρο του Δράκουλα ή αλλιώς Κάστρο Μπαρν (Barn Castle). Η τύχη του εν λόγω κάστρου έχει ξεσηκώσει τώρα τελευταία πολλές αντιδράσεις. Η οικογένεια στην οποία ανήκει το Barn Castle αποφάσισε να το πουλήσει καθώς τα έξοδα για τη διατήρηση και συντήρηση του είναι πάρα πολύ μεγάλα. Το τοπικό συμβούλιο πάλι δήλωσε τη προθυμία να το αγοράσει ώστε να συνεχίσει να το εκμεταλλεύεται τουριστικά. Ο Υπουργός Πολιτισμού, όμως, της Ρουμανίας δε φαίνεται να έχει την ίδια άποψη. Θεωρεί ότι η τιμή στην οποία η οικογένεια θέλει να πουλήσει το κάστρο είναι πολύ υψηλή και έτσι είναι εναντίον αυτής της αγοραπωλησίας. Το μέλλον, λοιπόν, του ονομαζόμενου «Κάστρο του Δράκουλα», φαίνεται να είναι μετέωρο…

Παρόλα αυτά χιλιάδες άνθρωποι κάθε χρόνο επισκέπτονται τα Καρπάθια νομίζοντας ότι σε εκείνα τα μέρη περπάτησε ο αγαπημένος τους ήρωας, ο Κόμης Vlad Dracula, πέφτοντας θύματα των διαφόρων επιτήδειων. Σίγουρα για τους λάτρεις του θρύλου του Κόμη Δράκουλα, αξίζει ένα ταξίδι εώς εκεί, για να νιώσουν την επιβλητική ατμόσφαιρα της Τρανσυλβανίας, μιας περιοχής που γέννησε πολλούς μύθους και θρύλους. Όχι όμως και για να επισκεφθούν το τόπο όπου έζησε ο διάσημος Κόμης, αφού εκείνος δε φαίνεται να πάτησε ποτέ σε εκείνα τα μέρη, παρά μόνο στο μυαλό του συγγραφέα και των εκατομμυρίων αναγνωστών του. Αν πάντως θέλετε να έρθετε λίγο πιο κοντά στον Κόμη αποφύγετε την επίσκεψη στο Κάστρο Μπαρν και προτιμήστε να ταξιδέψετε πιο βόρεια μέχρι το Bistritz και το Borgo Pass. Και που ξέρετε, ίσως σταθείτε τυχεροί…

[Βιβλιογραφία:]
- David Punter, The Literature of Terror: A History of Gothic Fictions from 1765 to the Present Day (London, 1996), Vol. 2, pp. 15-22
- Nina Auerbach, Our Vampires, Ourselves (Chicago, 1995), pp. 63-85
- www.ucs.mun.ca/~emiller/bram_vampires_drac.html
- http://en.wikipedia.org/wiki/Dracula
- www.draculascastle.com
- http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6248537.stm